XY-wing
Drie vakjes met elk twee kandidaten: een spil "X of Y" die twee vleugels ziet, "X of Z" en "Y of Z". Wat de spil ook wordt, één van de vleugels wordt Z. Elk vakje dat beide vleugels ziet, kan de Z dus vergeten.
Sudoku uitgelegd, deel 5 van 6
Wings: een spil met twee vleugels
Een wing is een klein kettinkje van drie vakjes: een spil die twee vleugels ziet. Wat de spil ook wordt, één van de vleugels krijgt hetzelfde cijfer — en dus verliest elk vakje dat beide vleugels ziet dat cijfer. Dit zijn de eerste technieken waarbij je niet meer binnen één groep kijkt.
XYZ-wing
Als de XY-wing, maar de spil draagt de Z zelf ook ("X of Y of Z"). De Z zit dan zeker in de spil of in een van de vleugels — dus alleen een vakje dat álle drie ziet, raakt de Z kwijt.
W-wing
Twee vakjes ver uit elkaar met dezelfde twee kandidaten "A of B", verbonden door een groep waarin de B nog maar op twee plekken kan — één bij elk vakje. Eén van beide vakjes wordt daardoor A. Wat ze allebei zien, verliest de A.
Een XY-wing herkennen in je notities
Wings zoek je tussen de vakjes met precies twee kandidaten. Neem zo’n vakje als spil en kijk welke andere tweetallen het ziet in zijn rij, kolom of blok. Heeft de spil 3 en 5, dan zoek je een vleugel met de 3 en een ander cijfer, en een tweede vleugel met de 5 en datzelfde andere cijfer. Vind je die, dan heb je een XY-wing. Hij kan de zwaarste stap van een moeilijke sudoku zijn; om de XYZ-wing en de W-wing vraagt van de vijf niveaus alleen expert. Alle drie vragen ze goede notities, want een vergeten kandidaat laat een vakje met drie kandidaten op een tweetal lijken.
Een XY-wing, stap voor stap
De spil staat in rij 5, kolom 5 en heeft 3 of 5. In dezelfde rij, in kolom 2, staat een vleugel met 3 of 8. In hetzelfde blok, op rij 4, kolom 6, staat een vleugel met 5 of 8. Wordt de spil een 3, dan wordt de eerste vleugel een 8. Wordt de spil een 5, dan wordt de tweede vleugel een 8. Een van de twee vleugels is dus altijd de 8. Een vakje dat beide vleugels ziet, zoals rij 4, kolom 2, kan daardoor geen 8 meer zijn, en daar streep je hem weg. Dat is de hele stap.
De valkuil bij wings: het verkeerde cijfer wegstrepen
Bij een XY-wing streep je alleen het cijfer weg dat de twee vleugels delen, in het voorbeeld de 8, en nooit een cijfer van de spil. Bovendien alleen in vakjes die beide vleugels zien. Bij de XYZ-wing draagt de spil die 8 zelf ook, dus daar moet een vakje alle drie de vakjes zien. De W-wing lijkt anders, maar werkt net zo: twee verre vakjes met hetzelfde paar, en een verbinding die zorgt dat één van de twee het andere cijfer krijgt. Na de wings volgt het kleuren, waar die verbinding een hele ketting wordt.